مدیرعامل هلدینگ فناپ هشدار داد: با ورود دیرهنگام به نسل چهارم صنعت از این قافله هم عقب می‌مانیم. شهاب جوانمردی، مدیرعامل هلدینگ فناپ، در مراسم گرامیداشت هفته معدن در دانشگاه صنعتی امیرکبیر، با اشاره به لزوم دیجیتالی‌شدن صنعت معدن برای ورود به انقلاب صنعتی چهارم، گفت:
“امروز در اغلب حوزه‌ها راجع به الزامات ورود به صنعت ۴ صحبت می‌شود و اغلب بر این باورند که اگر به این موضوع نپردازیم ممکن است یک عقب‌ماندگی جبران‌ناپذیر در این عرصه حادث شود. اگرچه این حرف ذاتاً درست است اما به نظر می‌رسد آسیب عمومی که در عرصه‌های مختلف کشور با آن مواجه هستیم، در این عرصه هم گریبان ما را بگیرد.”
جوانمردی با تأکید بر اینکه قبل از هر اقدام باید به طور دقیق مشخص شود که در کجا ایستاده‌ایم و چه مساله‌ای را می‌خواهیم حل کنیم، خاطرنشان کرد:
“در دنیای امروز اگر فکر و نگاه متفاوت نداشته باشیم و مسایل را با عینک پیشینی حل کنیم، نباید انتظار داشته باشیم که در گردونه رقابت باقی بمانیم. این به معنای آن نیست که باید سراغ ابزار متفاوت برویم، بلکه باید بدانیم اگرچه انتخاب ابزار الزامی است، اما نخستین گام ما انتخاب ابزار نیست.”
کمترین تغییرات فناورانه طی سالیان گذشته
نایب‌رئیس اتاق بازرگانی تهران با اشاره به اینکه معدن در میان صنایع بزرگ مقیاس، طی سالیان گذشته کمترین تغییرات فناورانه را داشته است، گفت:
“بررسی‌ها نشان می‌دهد که اغلب صنایع در امر تولید رشد نسبی داشته‌اند اما معدن در پایین منحنی رشد قرار دارد. تا قبل از بحران کووید، تولید در صنایع بزرگ با یک رشد نسبی همراه بود و بعد از فراگیری کووید این صنایع خیلی سریع خود را بازیابی کردند و به‌واسطه اینکه این بیماری موضوع رویکرد فناورانه را به حل مسائل در بسیاری از عرصه‌ها چه تولید و چه خدمات پررنگ‌تر کرد، باعث شد صنایع بزرگ نه تنها خود را احیا کرده بلکه به رشد سریع‌تری دست پیدا کنند.”
اما حوزه معدن به دوران قبل از کووید بازگشته و فاصله معناداری میان رشد در این حوزه نسبت به سایر حوزه‌های صنعتی در دنیا وجود دارد.
جوانمردی با بیان اینکه ضریب نفوذ فناوری کارآمد در میان سایر عرصه‌ها به واسطه سرمایه‌گذاری پیشینی بسیار جدی‌تر است، افزود:
“اما در عرصه صنایع معدنی هنوز شکاف وجود دارد و یک رویکرد هوشمندانه و استفاده متناسب از ابزارها و فناوری‌ها و نوآوری می‌تواند کمک کند که این شکاف، یک فرصت اقتصادی جدی ایجاد کند.”
لزوم انتخاب یک رویکرد هوشمندانه در دیجیتالی‌شدن
نایب‌رئیس اتاق بازرگانی تهران بر لزوم انتخاب یک رویکرد هوشمندانه در دیجیتالی‌شدن معدن که به رشد درآمد و کاهش هزینه‌ها کمک می‌کند تأکید کرد و گفت:
“ما از دیجیتالی‌شدن برای مدیریت بهتر استفاده می‌کنیم و یکپارچگی داده‌ها را رقم می‌زنیم؛ اما در صنعت معدن در بسیاری مواقع با داده‌ها و تحلیل‌ها و مدیریت گسسته مواجه هستیم و تصمیمات اثرگذار نمی‌گیریم. این درحالی است که وقتی همه داده‌ها را در اختیار داشته باشیم قاعدتاً باید به تصمیم‌گیری مدیریتی بهتری بیانجامد.”
جوانمردی با اشاره به مغلطه‌ای که این روزها در صنعت چهارم بسیار پررنگ است، گفت:
“امروزه می‌بینیم که از دیجیتالی‌شدن فقط در زمینه تکنولوژی دیجیتال صحبت می‌شود. درحالی‌که در موضوع دیجیتالی‌شدن، مهم‌ترین اتفاق بحث تغییر نگاه، تغییر بیزنس‌مدل و تغییر مدل اقتصادی حل مسئله و نیز تغییر آمایش و بهره‌گیری از داده‌ها است. اگر این مفهوم را به‌عنوان یک عینک پیشینی قبل از اینکه هر مساله را حل کنیم درنظر بگیریم، آن‌وقت به‌جای اینکه مقهور و خریدار تکنولوژی شویم، تکنولوژی را به خدمت می‌گیریم برای آنچه که بیزنس ماست و کار خود را به‌درستی می‌توانیم پیش ببریم.”
سرمایه انسانی کلیدی‌ترین مساله در حوزه دیجیتالی‌شدن
جوانمردی با تأکید بر اینکه هنوز کارهای نکرده بسیاری در گام‌های آتی برای بهبود فرآیندها و تصمیم‌گیری‌های مناسب اقتصادی پس از آن وجود دارد، اضافه کرد:
صنعت ایران در خطر عقب‌ماندگی از انقلاب صنعتی چهارم
جوانمردی با تأکید بر اینکه سرمایه انسانی کلیدی‌ترین مساله در حوزه دیجیتالی‌شدن است، گفت:
“یکی از جدی‌ترین مسائل در موضوع دیجیتالی‌شدن، موضوع سرمایه انسانی است که می‌تواند با یک ضریب فزاینده در دیجیتالی‌شدن اثرگذار باشد و در لایه عملیات و تصمیم‌گیری و مدیریت نیز تأثیر بگذارد. به بیان دیگر موضوع سرمایه‌های انسانی چه از منظر آموزش و چه از منظر فرهنگ‌سازی، یکی از کلیدی‌ترین مسایل در حوزه دیجیتالی‌شدن است که باید به آن توجه کرد.”
وی ادامه داد:
“در بسیاری از عرصه‌ها با این مسئله مواجه هستیم که خیلی‌ها فکر می‌کنند دیجیتالی‌شدن قرار است کارشان را از آنها بگیرد. چیزی که سالیان قبل با ورود کامپیوتر به اقتصاد هم با آن مواجه بودیم و همه می‌ترسیدند از کامپیوتر استفاده کنند. امروز با توجه به اینکه گفته می‌شود هوش مصنوعی همه مشاغل را از بین می‌برد و خیلی از خدمات به تکنولوژی واگذار می‌شود، ممکن است این ترس و این نگاه، یک مانع جدی برای ورود دیجیتالی‌شدن به عرصه‌های مختلف ازجمله عرصه معدن باشد. به‌همین‌دلیل فرهنگ‌سازی از این حیث می‌تواند کمک حال باشد و تصویر بهتری را به ذی‌نفعان ارائه دهد و نشان دهد که دیجیتالی‌شدن کجاها می‌تواند منجر به زیست بهتر، امنیت بیشتر و اثرگذاری جدی‌تر در حوزه معدن باشد.”
مدیرعامل هلدینگ فناپ آموزش مدیران را نیز یکی دیگر از مسائل جدی در حوزه سرمایه انسانی عنوان کرد و افزود:
“ما اغلب با مدیرانی مواجه هستیم که برای تصمیم‌گیری در موضوعی خاص به اندازه کافی آموزش ندیده‌اند و شناخت آنها ناشی از اخبار، رسانه و شبکه‌های اجتماعی است و تصمیم‌گیری‌های نادرست دارند که منجر به هزینه‌های مضاعف می‌شود و این موضوع مانع جدی برای سرمایه‌گذاری‌های آینده است.”
ضرورت تدوین استراتژی دیجیتال
مدیرعامل هلدینگ فناپ تصریح کرد:
“اگر قرار است که فرآیند دیجیتالی مناسب در عرصه معدن داشته باشیم باید گام‌های خود را براساس اقداماتی که در دنیا انجام‌شده تنظیم کنیم. اولین گام قاعدتاً باید در حوزه استراتژی رقم بخورد. همان‌طور که هر حوزه فعالیتی دارای یک راهبرد نوشته یا نانوشته است، برای دیجیتالی‌شدن صنعت معدن هم یک استراتژی دیجیتال می‌خواهیم. این استراتژی را افراد فعال آن صنعت با شناخت الزامات، کارکردها و موانعی که پیش‌رو است می‌توانند تهیه کنند.”
وی اضافه کرد:
“در گام بعد باید وارد این موضوع شویم که چطور می‌توانیم دارایی‌های خود را دیجیتالی کنیم؛ اینکه آیا ما وارد فرایند طولانی می‌شویم و یا اینکه با نشان‌دادن داستان‌های موفقیت، لذت دیجیتالی‌شدن را به جامعه مخاطب برسانیم و نشان دهیم نقاط اثرگذاری آن کجاست؟ ممکن است برای مجموعه‌ای ایمنی و برای مجموعه دیگری کربن‌زدایی و برای دیگری موضوع اکتشاف، مهم باشد. لزوماً هیچ دو عرصه‌ای دارای استراتژی دیجیتال مشابه نیستند.”
دکتر جوانمردی گفت:
“در این مرحله باید هرکدام از گام‌ها را دقیق‌تر برداریم تا نقطه اثرگذاری در زمان ورود به فرایند دیجیتالی‌شدن مشخص باشد و درلحظه به ما کمک کند تا بدانیم از داده‌های گذشته کجا استفاده کنیم و در آینده چه داده‌ای می‌تواند اثرگذاری داشته باشد. همه این موارد در آن واحد باید نگاه شود تا فرآیند دیجیتالیزیشن از یک فرایند فناورانه به یک فرایند مدیریتی و اقتصادی تبدیل شود.”
او به ورود جدی کمپانی‌های بزرگ دنیا به عرصه معدن اشاره کرد و گفت:
“مجموعه «شل» که به‌عنوان مجموعه عظیم اقتصادی در حوزه نفت و گاز و پتروشیمی شناخته می‌شود با شرکت IBM وارد سرمایه‌گذاری در ایجاد یک پلتفرم نوآورانه B2B در حوزه معدن شده است. هواوی نیز به‌عنوان بین‌المللی‌ترین شرکت چین با درآمدی بالاتر از یکصد میلیارد دلار، به حوزه بکر معدن ورود کرده و حتی مجموعه‌ای مانند نوکیا به‌عنوان یکی از قدرترین فعالان صنعت زیرساخت‌های تلکام، رویکرد جدی در حوزه زیرساخت‌ها و پلتفرم‌های انقلاب صنعتی چهارم در معدن به‌کار گرفته است.”
او به ورود جدی کمپانی‌های بزرگ دنیا به عرصه معدن اشاره کرد و ادامه داد:
“مجموعه «شل» که به‌عنوان مجموعه عظیم اقتصادی در حوزه نفت و گاز و پتروشیمی شناخته می‌شود با شرکت IBM وارد سرمایه‌گذاری در ایجاد یک پلتفرم نوآورانه B2B در حوزه معدن شده است. هواوی نیز به‌عنوان بین‌المللی‌ترین شرکت چین با درآمدی بالاتر از یکصد میلیارد دلار، به حوزه بکر معدن ورود کرده و حتی مجموعه‌ای مانند نوکیا به‌عنوان یکی از قدرترین فعالان صنعت زیرساخت‌های تلکام، رویکرد جدی در حوزه زیرساخت‌ها و پلتفرم‌های انقلاب صنعتی چهارم در معدن به‌کار گرفته است.”
مدیرعامل هلدینگ فناپ با تأکید بر اینکه باید به دیجیتالی‌شدن معدن نگاه یکپارچه داشت و اولویت‌ها را به نوعی رقم زد که مسئله به اثرگذاری واقعی و عینی تبدیل شود تا ذی‌نفعان این اهمیت را ببینید و درک کنند، افزود:
“از حیث اقتصادی هم باید برای سرمایه‌گذاران این توجیه وجود داشته باشد که عمق بیشتر به دیجیتالی‌شدن بدهند تا کل این عملیات به یک نفع عمومی برای جامعه بیانجامد.”
شهاب جوانمردی با بیان اینکه هر سفری با اولین قدم آغاز می‌شود، گفت:
“شاید امروز به‌واسطه همه محدودیت‌هایی که داریم و مسایل تحریمی که با آن مواجه هستیم، ضریب نفوذ اقدامات فناورانه هوشمند در صنعت معدن آنطور که باید بالا نباشد اما بسیار مهم است که اولین گام را درست و هوشمندانه برداریم و یادمان باشد که در صنعت ۴ مانند گذشته نمی‌توانیم خرید کامل فناوری انجام دهیم. بلکه باید روی انبوهی از داده‌هایی که مدام جمع کرده و پردازش کرده‌ایم سوار باشیم و بعد بهترین تصمیمات را بگیریم. پس هرچه دیرتر ورود به صنعت ۴ باعث می‌شود که مجدداً از این قافله مثل دوره‌های قبل انقلاب صنعتی عقب بمانیم.”
تحریریه ژاکت
مشاهده تیم تحریریه
