گوگل برای اولینبار گزارشی جامع درباره میزان مصرف انرژی مدل هوش مصنوعی جمینای (Gemini) منتشر کرده است که نشاندهنده مصرف انرژی، آب و انتشار کربن برای هر درخواست (پرامپت) است. بر اساس این گزارش، هر پرامپت متنی بهطور متوسط 0.24 واتساعت برق مصرف میکند که معادل انرژی مورد نیاز برای روشن کردن یک لامپ کممصرف برای چند دقیقه است.
جزئیات مصرف انرژی جمینای
گوگل در این گزارش به تفکیک میزان مصرف انرژی پرداخته و اعلام کرده که حدود 85 درصد از 0.24 واتساعت مصرف برق به تراشههای اختصاصی هوش مصنوعی (TPU) اختصاص دارد. 15 درصد باقیمانده به زیرساختهای پشتیبانی مانند پردازندهها و حافظه ماشینهای میزبان (25 درصد)، تجهیزات پشتیبانی برای مواقع اضطراری (10 درصد) و هزینههای عملیاتی دیتاسنتر مانند سیستمهای خنککننده و تبدیل انرژی (8 درصد) مربوط میشود.
تأثیرات زیستمحیطی
گوگل همچنین میزان انتشار گازهای گلخانهای مرتبط با هر پرامپت را حدود 0.03 گرم دیاکسید کربن برآورد کرده است. علاوه بر این، مصرف آب برای خنکسازی دیتاسنترها نیز بررسی شده و نشان میدهد هر پرامپت بهطور متوسط حدود 0.26 میلیلیتر آب مصرف میکند که تقریباً معادل پنج قطره آب است.
محدودیتهای گزارش
با وجود اطلاعات ارائهشده، گوگل تأکید کرده که این آمار بر اساس یک پرامپت متوسط محاسبه شده و ممکن است برای همه درخواستها صدق نکند. برای مثال، پردازش درخواستهای پیچیده مانند خلاصهسازی چندین کتاب یا استفاده از مدلهای استدلالی که مراحل پردازشی بیشتری دارند، میتواند انرژی بهمراتب بیشتری مصرف کند. همچنین، این گزارش تنها به پرامپتهای متنی محدود است و اطلاعاتی درباره مصرف انرژی برای تولید تصویر یا ویدئو ارائه نشده است.
پیشرفت در بهرهوری انرژی
یکی از نکات برجسته گزارش گوگل، بهبود چشمگیر بهرهوری انرژی جمینای است. طبق اعلام این شرکت، مصرف انرژی یک پرامپت جمینای در ماه مه 2025 نسبت به ماه مه سال گذشته 33 برابر کاهش یافته است. این پیشرفت نشاندهنده تلاشهای گوگل برای بهینهسازی زیرساختهای هوش مصنوعی و کاهش اثرات زیستمحیطی آن است.
تحلیل کارشناسان
به گزارش MIT Technology Review، اگرچه دادههای ارائهشده توسط گوگل گامی مهم در شفافسازی مصرف انرژی هوش مصنوعی است، اما نبود تعریف دقیق از «پرامپت متوسط» میتواند تفسیر این آمار را با چالشهایی مواجه کند. کارشناسان معتقدند برای درک بهتر تأثیرات زیستمحیطی هوش مصنوعی، نیاز به اطلاعات جامعتر و جزئیتر درباره انواع مختلف درخواستها و مدلهای پردازشی است.
در طول یک سال گذشته، میزان برق و کربنی که هر جستجوی متنی که این مدل تولید میکند، به شدت کاهش یافته است.
-
مصرف انرژی: ۳۳ برابر کمتر شده است (کاهش ۹۷%).
-
ردپای کربن: ۴۴ برابر کمتر شده است (کاهش ۹۸%).
ردپای کربن چیست؟
ردپای کربن معیاری برای اندازهگیری میزان گازهای گلخانهای (عمدتاً دیاکسید کربن) است که یک فعالیت یا فرآیند خاص تولید میکند. این گازها عامل اصلی گرمایش زمین هستند. هرچه ردپای کربن چیزی کمتر باشد، برای محیطزیست بهتر است.
گوگل برای درک بهتر این رقم اعلام کرده که انرژی مورد نیاز برای هر سؤال کاربر در جمینی، معادل انرژی لازم برای تماشای کمتر از ۹ ثانیه تلویزیون است. نکته جالب اینجاست که این پیشرفتهای چشمگیر در حالی اتفاق افتاده که کیفیت و دقت پاسخهای هوش مصنوعی گوگل نیز ارتقا یافته است
تحریریه ژاکت
مشاهده تیم تحریریه
