پایان جستجوی سنتی با گوگل، آیا فلسفه جستجوی اینترنتی در حال تغییر است؟

گوگل، که سال‌ها به‌عنوان پیشتاز بلامنازع جست‌وجوی اینترنتی شناخته می‌شد، اکنون با چالشی بزرگ روبه‌روست.

ظهور فناوری‌های هوش مصنوعی، به‌ویژه پس از معرفی چت‌جی‌پی‌تی (ChatGPT) در اواخر سال ۲۰۲۲ توسط شرکت اوپن ای‌آی، زنگ خطر را برای گوگل به صدا درآورد. این نگرانی با رونمایی از قابلیت «جست‌وجوی چت‌جی‌پی‌تی»، به‌عنوان رقیبی مستقیم برای موتور جست‌وجوی گوگل، شدت گرفت. در واکنش، گوگل با شتابی چشمگیر به سمت توسعه و یکپارچه‌سازی فناوری‌های هوش مصنوعی حرکت کرده است؛ حرکتی که برخی آن را «بحران میانسالی» این غول فناوری نامیده‌اند.

در کنفرانس سالانه «آی/او» (I/O) گوگل، این شرکت بیش از ۱۰۰ ویژگی جدید معرفی کرد که اکثر آن‌ها مبتنی بر هوش مصنوعی بودند. از جمله این نوآوری‌ها می‌توان به «حالت هوش مصنوعی» (AI Mode) و ادغام گسترده‌تر مدل زبانی «جمنای» (Gemini) با مرورگر کروم اشاره کرد. برخی کارشناسان این تغییرات را گامی نوآورانه در مسیر پیشرفت می‌دانند، اما گروهی دیگر معتقدند هویت سنتی گوگل در حال کمرنگ شدن است.

طی ۱۵ سال گذشته، گوگل نه‌تنها نحوه جست‌وجوی کاربران را شکل داده، بلکه با تسلط بر جست‌وجو و تبلیغات، ساختار خود اینترنت را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در الگوی سنتی، کاربران عبارتی را در نوار جست‌وجوی گوگل وارد می‌کردند، روی لینک‌های آبی کلیک می‌کردند و وب‌سایت‌ها از طریق نمایش تبلیغات کسب درآمد می‌کردند. اما حالا، چت‌بات‌های مبتنی بر هوش مصنوعی مانند چت‌جی‌پی‌تی و پرپلکسیتی (Perplexity) با ارائه پاسخ‌های مستقیم، نیاز به مراجعه به وب‌سایت‌ها را کاهش داده‌اند.

به گزارش وب‌سایت وکس، این تحولات در آمار نیز مشهود است. در آوریل گذشته، برای اولین بار در تاریخ، تعداد جست‌وجوهای انجام‌شده از طریق گوگل در مرورگر سافاری کاهش یافت. همچنین، سهم گوگل از بازار جست‌وجوی اینترنتی به زیر ۹۰ درصد سقوط کرده است؛ اتفاقی که در دهه گذشته بی‌سابقه بوده است. شبکه‌های اجتماعی مانند تیک‌تاک نیز در این تغییر رفتار کاربران نقش داشته‌اند.

گوگل برای سازگاری با این موج جدید، تلاش‌هایی گسترده را آغاز کرده است. این شرکت ابتدا قابلیت «مرور کلی هوش مصنوعی» (AI Overviews) را معرفی کرد که خلاصه‌ای هوشمند از نتایج جست‌وجو را با استفاده از مدل جمنای ارائه می‌دهد. سپس با معرفی «حالت هوش مصنوعی» (AI Mode)، تجربه‌ای گفت‌وگومحور را برای کاربران فراهم کرد. در این حالت، کاربران می‌توانند با وارد کردن چند جمله، پاسخ‌هایی دقیق و جامع دریافت کنند، بدون آنکه نیازی به کلیک روی لینک‌های متعدد داشته باشند. هرچند منابع پاسخ‌ها ذکر می‌شوند، اما در اغلب موارد، کاربران به مراجعه به آن‌ها نیازی احساس نمی‌کنند.