اخیراً انتشار خبری مبنی بر حذف حساب کاربری یکی از توسعهدهندگان ایرانی در گوگل پلی، موجی از نگرانی را در میان فعالان حوزه فناوری اطلاعات کشور برانگیخته است. این اتفاق بار دیگر موضوع تحریمها و چالشهای پیش روی توسعهدهندگان ایرانی در دسترسی به پلتفرمهای بینالمللی را به صدر اخبار آورده است.
ماجرا از اشتراک توئیتی توسط یک توسعهدهنده ایرانی با نام مستعار «حامد» آغاز شد. وی با انتشار تصویری از پیام دریافتی از گوگل پلی، خبر از حذف حساب کاربری و تمامی برنامههای خود از این پلتفرم داد و در توئیت خود نوشت: «تلخی تحریم. هر چه کردم نشد.» این پیام کوتاه، گویای تلخی و دشواریهایی است که توسعهدهندگان ایرانی به دلیل تحریمها با آن روبرو هستند.
در حالی که این خبر نگرانیهایی را به وجود آورده، تاکنون مورد مشابه دیگری توسط سایر توسعهدهندگان گزارش نشده است. این موضوع این احتمال را مطرح میکند که مشکل پیش آمده، نه صرفاً ناشی از تحریمها، بلکه احتمالاً مرتبط با مسائل دیگری از جمله مشکلات در احراز هویت آدرس پستی باشد. این مسئله به خودی خود میتواند تأثیر قابل توجهی بر فعالیت توسعهدهندگان و اقتصاد دیجیتال کشور داشته باشد.
به طور کلی، مسدود شدن حساب توسعهدهندگان ایرانی در گوگل پلی میتواند ناشی از دو عامل اصلی باشد: تحریمهای بینالمللی علیه ایران و سیاستهای سختگیرانه گوگل در زمینه احراز هویت. این سیاستها، به ویژه برای کشورهایی که تحت تحریم هستند، چالشهای مضاعفی ایجاد میکند.
از سوی دیگر، اجبار توسعهدهندگان ایرانی به دور زدن تحریمها و ایجاد حساب در گوگل پلی از طریق روشهایی مانند استفاده از VPN، آدرسهای پستی جعلی یا خرید حسابهای آماده، حساسیت گوگل را نسبت به فعالیت توسعهدهندگان ایرانی افزایش داده است. این موضوع میتواند یکی از دلایل احتمالی مسدود شدن حسابها باشد.
شایان ذکر است که این مشکل پدیدهای جدید نیست. گوگل مدتهاست فرآیند «شناخت مشتری» (KYC) را برای تمامی توسعهدهندگان خود اجرا میکند و حتی پیش از تشدید تحریمها نیز بسیاری از توسعهدهندگان ایرانی با مشکلاتی در احراز هویت و حفظ حسابهای خود در گوگل پلی مواجه بودهاند.
بنابراین، میتوان نتیجه گرفت که مورد اخیر لزوماً ارتباط مستقیمی با تشدید تحریمها یا تغییرات سیاسی اخیر ندارد و بیشتر ناشی از سیاستهای کلی گوگل و روشهایی است که توسعهدهندگان ایرانی برای دور زدن این سیاستها به کار میبرند. با این حال، نباید از این نکته غافل شد که وجود تحریمها علیه ایران، امکان ثبت آدرس معتبر و احراز هویت را برای توسعهدهندگان ایرانی دشوار ساخته و آنها را ناگزیر به استفاده از راهکارهای جایگزین و گاهاً پرخطر میکند. این وضعیت، ضرورت توجه بیشتر به ایجاد بسترهای داخلی و حمایت از توسعهدهندگان ایرانی را بیش از پیش نمایان میسازد.

