قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا که به عنوان AI Act شناخته میشود، پس از تصویب در اسفندماه، سرانجام متن نهایی آن منتشر شد و از اول مرداد 1405 (2 آگوست 2026) اجرایی خواهد شد.
این قانون که رویکردی مرحلهای برای اجرا دارد، تکلیف شرکتها را تا اواسط سال 1406 (2026) برای تطبیق فناوریهای خود با الزامات جدید مشخص میکند.
طبقهبندی سطوح خطر و الزامات متنوع
قانون جدید اتحادیه اروپا، سیستمهای هوش مصنوعی را براساس سطح خطر آنها به دستههای مختلف تقسیم میکند و تکالیف متفاوتی را برای هر دسته در نظر میگیرد.
- اکثر موارد استفاده از هوش مصنوعی که کمخطر تلقی میشوند، نیاز به مجوز خاصی ندارند.
- کاربردهای پرخطر مانند استفاده از هوش مصنوعی در سیستمهای بیومتریک، استخدام، آموزش و زیرساختهای حیاتی، مجاز هستند اما مشمول تعهدات بیشتری برای تضمین کیفیت دادهها، عدم تبعیض و انطباق با قوانین خواهند بود.
مراحل اجرای قانون
- 9 ماه پس از اجرای قانون (اردیبهشت 1404): توسعهدهندگان باید معیارها و شاخصهایی را برای شفافیت دادههای خود ارائه کنند.
- 3 ماه پس از آن (مرداد 1404): “سیستمهای هوش مصنوعی عمومی” مانند چتباتها، باید با قوانین کپیرایت مطابقت داشته باشند و اطلاعاتی درباره دادههای آموزشی خود ارائه کنند.
- تا آگوست 1406: قانون هوش مصنوعی بهطور کلی برای همه شرکتهای فعال در اتحادیه اروپا اعمال میشود.
- مهلت بیشتر برای سیستمهای پرخطر: توسعهدهندگان برخی سیستمهای هوش مصنوعی “پرخطر” تا آگوست 1407 (2027) فرصت دارند الزامات مربوط به ارزیابی ریسک و نظارت انسانی را تکمیل کنند.
تکلیف شرکتها
با توجه به نزدیک شدن تاریخ اجرای قانون، شرکتها باید نسبت به تطبیق فعالیتهای خود با الزامات آن اقدام کنند. این امر شامل موارد زیر میشود:
- ارزیابی ریسک سیستمهای هوش مصنوعی
- انجام اقدامات لازم برای کاهش خطرات
- ایجاد و پیادهسازی فرآیندهای نظارت و حاکمیت
- استقرار سیستمهای جمعآوری و نگهداری دادهها
- تضمین شفافیت و ارائه اطلاعات به کاربران
عدم رعایت قانون میتواند شامل جریمههای سنگینی تا 6 درصد از درآمد جهانی سالانه یک شرکت باشد. قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا گامی مهم در جهت تنظیم این فناوری نوظهور و اطمینان از استفاده مسئولانه و اخلاقی از آن به شمار میرود. با وجود چالشهای پیش رو، فرصتهای جدیدی نیز برای شرکتهایی که میتوانند با این الزامات سازگار شوند، به وجود خواهد آمد.
تحریریه ژاکت
مشاهده تیم تحریریه
