محمد “مو” جودت، مدیر ارشد سابق بخش کسبوکار گوگل ایکس، در یک پیشبینی نگرانکننده اعلام کرده که جهان تنها دو سال تا ورود به یک دوره ویرانشهری ناشی از هوش مصنوعی فاصله دارد.
این دوره، که از سال ۲۰۲۷ آغاز میشود و ممکن است ۱۲ تا ۱۵ سال به طول بیانجامد، نه به خاطر خود هوش مصنوعی، بلکه به دلیل “حماقتهای انسانی” و ارزشهای نادرست حاکم بر جامعه شکل خواهد گرفت.
جودت، که تجربیات ارزشمندی از کار در یکی از پیشروترین شرکتهای فناوری جهان دارد، در مصاحبهای با پادکست “Diary of a CEO” دیدگاه خود را به طور صریح بیان کرد. او تأکید میکند که بحثهای رایج درباره خطرات هوش مصنوعی، مانند سناریوهای آخرالزمانی با رباتهای قاتل، اغلب از واقعیت دور هستند. در عوض، جودت بر جنبهای ملموستر تمرکز دارد: “هوش مصنوعی به خودی خود هیچ مشکلی ندارد، اما ارزشهای انسانی ما در عصر ماشینها پر از ایراد است.”
از نظر این کارشناس برجسته، هوش مصنوعی مانند هر ابزار دیگری عمل میکند؛ آن فقط تواناییها و مهمتر از همه، ارزشهای جامعه را تقویت و بزرگنمایی میکند.
او با نگاهی به گذشته، سؤالهای تأملبرانگیزی مطرح میکند: “شبکههای اجتماعی چقدر ما را به یکدیگر نزدیک کردند و چقدر احساس تنهایی را در ما افزایش دادند؟ موبایلها قرار بود کار ما را کمتر کنند، اما آیا واقعاً این اتفاق افتاد؟” این مثالها نشان میدهند که فناوریها اغلب خلاف وعدههای اولیهشان عمل میکنند و هوش مصنوعی نیز از این قاعده مستثنی نیست.
جودت باور دارد که هوش مصنوعی با هدفی ایدئالگرایانه توسعه یافته: خودکارسازی کارهای تکراری و آزاد کردن زمان انسانها برای فعالیتهای خلاقانهتر. اما در جهانی که سرمایهداری بر آن حاکم است، این رؤیا به کابوسی تبدیل شده. شرکتها به جای کاهش فشار کاری، از هوش مصنوعی برای اخراج کارکنان یا افزایش بهرهوری اجباری استفاده میکنند تا سود خود را بیشینه سازند.
این رویکرد نه تنها فرصتهای شغلی را تهدید میکند، بلکه نابرابریهای اجتماعی را نیز عمیقتر میسازد.
اما نگرانیهای جودت فراتر از مسائل اقتصادی میرود. او هشدار میدهد که هوش مصنوعی میتواند “شر انسانی” را نیز تقویت کند. برای نمونه، در میدانهای جنگ، این فناوری برای افزایش دقت و کشندگی سلاحها به کار گرفته میشود. همچنین، گزارشها نشان میدهند که کلاهبرداریهای مرتبط با ارزهای دیجیتال با بهرهگیری از فناوری دیپفیک – که چهرهها و صداها را جعل میکند – در سال گذشته ۴۵۶ درصد رشد داشته است. این موارد، که همین حالا هم در حال رخ دادن هستند، تصویری ترسناک از آیندهای نزدیک ترسیم میکنند.
با وجود این چشمانداز تاریک، جودت کاملاً ناامید نیست. او معتقد است که پس از عبور از این دوره سخت، دستیابی به یک آینده آرمانشهری ممکن خواهد بود.
کلید این تغییر، نه محدود کردن خود هوش مصنوعی، بلکه تنظیم قوانین برای کاربردهای آن است. جودت با یک استعاره ساده اما قدرتمند توضیح میدهد: “شما نمیتوانید چکش را طوری طراحی کنید که میخ بکوبد اما نتواند کسی را بکشد. اما میتوانید کشتن انسان با چکش را جرم اعلام کنید.”
او مردم را به فشار آوردن بر دولتها فرامیخواند تا این تهدید را جدی بگیرند و قوانین لازم را وضع کنند.
در پایان، جودت با این سؤال چالشبرانگیز نتیجهگیری میکند: “چکش هوش مصنوعی حالا در دستان ماست و برای همیشه خواهد ماند. تنها پرسش این است که آیا ارادهای برای نوشتن قوانین علیه قتل داریم یا نه؟”
تحریریه ژاکت
مشاهده تیم تحریریه
