شرکت OpenAI از جدیدترین مدل هوش مصنوعی خود یعنی GPT-5، رونمایی کرد. این مدل که پیشرفتهترین نسخه در سری مدلهای GPT به شمار میرود، از امروز بهصورت رایگان برای تمام کاربران در دسترس قرار گرفته است.
مدل GPT-5 با هدف ارائه پاسخهای دقیقتر و انجام وظایف پیچیدهتر طراحی شده و بهعنوان مدل پیشفرض این پلتفرم فعال شده است.
جهشی چشمگیر در عملکرد مدل های هوش مصنوعی
سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، در مراسم رونمایی از GPT-5، این مدل را تحولی بزرگ در مقایسه با نسخههای پیشین توصیف کرد و تجربه کار با آن را به استفاده از اولین آیفون با نمایشگر رتینا تشبیه کرد که کاربران را از بازگشت به نسخههای قدیمی بینیاز میکند.
آقای آلتمن در اینباره گفت: «با GPT-5 احساس میکنید در حال گفتوگو با یک متخصص با مدرک دکتری هستید. این مدل در مقایسه با GPT-3 که مانند یک دانشآموز دبیرستانی بود و GPT-4 که شبیه یک دانشجوی دانشگاهی عمل میکرد، هوشمندی و دقت بیسابقهای ارائه میدهد.»
به گفته OpenAI، GPT-5 نهتنها هوشمندتر و سریعتر است، بلکه احتمال ارائه پاسخهای نادرست در آن بهطور قابلتوجهی کاهش یافته است. این مدل همچنین در مواجهه با پرسوجوهای پیچیده یا دستور «فکر عمیق» بهطور خودکار از نسخهای پیشرفتهتر برای استدلال استفاده میکند، تغییری که رابط کاربری ChatGPT را سادهتر و یکپارچهتر کرده است.
دسترسی همگانی و نسخههای متنوع
یکی از نکات برجسته GPT-5، دسترسی رایگان آن برای همه کاربران ChatGPT است. با این حال، کاربران رایگان با محدودیت تعداد پرسوجو مواجه هستند و پس از عبور از این سقف، سیستم بهطور خودکار به نسخه سبکتر GPT-5 Mini سوئیچ میکند. کاربران نسخه پلاس ChatGPT از محدودیت کمتری برخوردارند و میتوانند زمان بیشتری از قابلیتهای کامل GPT-5 بهرهمند شوند. نسخه حرفهای GPT-5 Pro نیز برای مشترکان طرح ماهانه 200 دلاری در دسترس خواهد بود.
توسعهدهندگان نیز میتوانند از سه نسخه API این مدل، شامل GPT-5، GPT-5 Nano و GPT-5 Mini، با قیمتهای متفاوت استفاده کنند.
شخصیسازی و سبکهای جدید
OpenAI برای جذابتر کردن تجربه کاربری، چهار سبک شخصیتی جدید برای GPT-5 معرفی کرده است: «بدبین»، «رباتیک»، «شنونده» و «نرد». این سبکها به کاربران امکان میدهند نحوه پاسخگویی ChatGPT را بر اساس ترجیحات خود تنظیم کنند. علاوه بر این، امکان شخصیسازی چتها با رنگهای متنوع نیز فراهم شده است.
عملکرد بینظیر در کدنویسی
GPT-5 در حوزه کدنویسی نیز عملکردی خیرهکننده از خود نشان داده است. آلتمن این مدل را آغازگر عصر «نرمافزار برحسب تقاضا» میداند. در آزمونهای معتبر مانند SWE-Bench، SWE-Lancer و Aider Polyglot، GPT-5 با امتیاز 74.9 درصد، از رقبایی مانند Claude Opus 4.1 (74.5 درصد) و Gemini 2.5 Pro (59.6 درصد) پیشی گرفته است.
مایکل ترول، مدیرعامل شرکت Cursor، درباره قابلیتهای کدنویسی GPT-5 میگوید: «این مدل هوشمندترین ابزار کدنویسی است که تاکنون دیدهایم. GPT-5 نهتنها اشکالات پیچیده را شناسایی میکند، بلکه میتواند پروژههای چندمرحلهای را با دقت و سرعت بالا به انجام برساند. این مدل به ابزار اصلی تیم ما برای برنامهریزی و اجرای پروژهها تبدیل شده است.»

موفقیت در آزمونهای علمی و ایمنی
در آزمون GPQA Diamond که سؤالات علمی در سطح دکتری را ارزیابی میکند، GPT-5 Pro با امتیاز 89.4 درصد عملکردی بهتر از مدلهای Claude Opus 4.1 و Grok 4 Heavy از xAI داشته است. با این حال، در آزمون Humanity’s Last Exam، این مدل با امتیاز 42 درصد، اندکی پایینتر از Grok 4 Heavy با 44.4 درصد قرار گرفت.
OpenAI برای اطمینان از ایمنی GPT-5 بیش از پنجهزار آزمایش انجام داده است. الکس بیوتل، مدیر تحقیقات ایمنی این مدل، میگوید: «تمرکز ما بر کاهش دروغگویی مدل بوده است. GPT-5 حالا بهتر میتواند محدودیتهای خود را شناسایی کرده و در صورت ناتوانی در پاسخگویی، این موضوع را صادقانه به کاربر اعلام کند.»
یکی از ویژگیهای جدید این مدل، «پاسخهای ایمن» است که در موقعیتهای حساس، اطلاعات کلی و بیخطر ارائه میدهد. برای مثال، در پاسخ به سؤالی درباره انرژی لازم برای اشتعال یک ماده، GPT-5 اطلاعات علمی عمومی ارائه میکند تا از سوءاستفاده احتمالی جلوگیری شود.

پیشرفت در حوزه سلامت
GPT-5 در زمینه سلامت نیز بهبودهای چشمگیری داشته است. این مدل میتواند نگرانیهای پزشکی را بهتر شناسایی کرده و پیشنهادهایی متناسب با سطح دانش و موقعیت جغرافیایی کاربر ارائه دهد. در آزمون HealthBench Hard Hallucinions، نرخ ارائه اطلاعات نادرست GPT-5 تنها 1.6 درصد بوده که نشاندهنده دقت بالای آن در مقایسه با مدلهای قبلی مانند GPT-4o و o3 است.
نمایش توانمندیها در عمل
یان دوبوا، رئیس تیم پسآموزش OpenAI، در جریان نشست خبری، از GPT-5 خواست تا یک وبسایت آموزشی برای یادگیری زبان فرانسوی همراه با یک بازی تعاملی طراحی کند. این مدل در چند ثانیه صدها خط کد تولید کرد و رابط کاربری وبسایت را با موفقیت به نمایش گذاشت.

