«یان لکان»، دانشمند برجسته هوش مصنوعی و مدیر بخش هوش مصنوعی شرکت متا، پیشبینی کرده است که مدلهای زبانی بزرگ (LLM)، مانند ChatGPT، جمینای و مدلهای توسعهیافته توسط آنتروپیک، طی پنج سال آینده از رده خارج خواهند شد.
لکان که بهعنوان یکی از پیشگامان عرصه هوش مصنوعی شناخته میشود و جایزه معتبر تورینگ را نیز در کارنامه خود دارد، این ادعا را در مصاحبهای با نشریه نیوزویک مطرح کرده است.
لکان که هماکنون رهبری تحقیقات هوش مصنوعی در متا را بر عهده دارد، همراه با تیم خود در آزمایشگاه هوش مصنوعی فیسبوک و دانشگاه نیویورک، در حال توسعه نسل جدیدی از مدلهای هوش مصنوعی با عنوان «معماری پیشبینی مشترک تعبیهشده» یا JEPA است.
او در این مصاحبه اعلام کرد: «ما در مسیری هستیم که اگر طی سه تا پنج سال آینده به نتیجه برسیم، سیستمی به مراتب پیشرفتهتر از مدلهای کنونی خواهیم داشت؛ سیستمی که قادر به استدلال و برنامهریزی باشد.»
به گفته لکان، مدلهای زبانی بزرگ که امروزه در مرکز توجه قرار دارند، به زودی جای خود را به فناوریهای نوینی خواهند داد که درک عمیقتری از جهان ارائه میدهند. او توضیح داد: «این سیستمهای جدید، نمایش بهتری از واقعیت دارند و قابلکنترل هستند. شما میتوانید اهدافی برایشان تعریف کنید و آنها طبق ساختار خود، تنها به دنبال تحقق همان اهداف خواهند بود.»
این پیشبینی تنها بخشی از دیدگاه بلندپروازانه لکان است. او سال گذشته در یک کنفرانس بینالمللی به توسعهدهندگان هشدار داده بود که از تمرکز بر مدلهای زبانی بزرگ دست بکشند.
لکان در آن رویداد خطاب به حضار گفت: «LLMها در اختیار شرکتهای بزرگ هستند و توسعهدهندگان مستقل شانسی برای رقابت در این حوزه ندارند. بهتر است روی سیستمهای نسل بعدی کار کنید که محدودیتهای فعلی را برطرف میکنند.»
لکان همچنین به نقاط ضعف مدلهای زبانی کنونی اشاره کرد و گفت: «این مدلها نمیتوانند رفتارهای دنیای واقعی را بهخوبی تحلیل یا پیشبینی کنند.» او معتقد است که فناوری JEPA میتواند انقلابی در هوش مصنوعی ایجاد کند و جایگزین رویکردهای مبتنی بر LLM شود. این اظهارات در ادامه پیشبینیهای پیشین اوست که از وقوع یک تحول بزرگ در هوش مصنوعی تا پنج سال آینده خبر داده بود.
اظهارات لکان در حالی مطرح میشود که مدلهای زبانی بزرگ در سالهای اخیر به دلیل تواناییهای چشمگیرشان در پردازش زبان طبیعی، توجه گستردهای را به خود جلب کردهاند. با این حال، این دانشمند برجسته بر این باور است که آینده هوش مصنوعی به فناوریهایی وابسته خواهد بود که فراتر از محدودیتهای کنونی عمل کنند.
آیا پیشبینی لکان به واقعیت خواهد پیوست؟ تنها زمان پاسخ این پرسش را روشن خواهد کرد.

