معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری در نشستی خبری، گزارشی جامع از دستاوردهای یکساله خود در حوزه هوش مصنوعی ارائه کرد. این نشست با محوریت توسعه «سکوی ملی هوش مصنوعی»، رفع چالشهای زیرساختی و برنامهریزی برای بهرهگیری گستردهتر از این فناوری در بخشهای دولتی و خصوصی برگزار شد. همچنین موضوعاتی مانند شکاف میان توسعه نظری و کاربردی هوش مصنوعی، چالشهای حکمرانی داده و طرح استفاده از دستیارهای هوشمند در تصمیمگیریهای دولتی مورد بحث قرار گرفت.
جزئیات نشست خبری
نشست خبری با عنوان «اقدامات و برنامههای معاونت علمی در حوزه هوش مصنوعی» با حضور عبدالحسن بهرامی، رئیس مرکز راهبری ستادهای توسعه اقتصاد دانشبنیان، عمادالدین فاطمیزاده، رئیس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربردیسازی هوش مصنوعی و حسین اسدی، نماینده دانشگاه صنعتی شریف و عضو تیم توسعه سکوی ملی هوش مصنوعی برگزار شد.
دو سند کلیدی برای توسعه هوش مصنوعی
عبدالحسن بهرامی در این نشست به تشریح ارتباط میان سند ملی هوش مصنوعی، مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی، و سند مصوب هیئت دولت پرداخت. وی اظهار داشت: «سند شورای عالی انقلاب فرهنگی بهعنوان سیاستگذاری کلان در حوزه علم و فناوری، چارچوبی جامع برای توسعه هوش مصنوعی ارائه میدهد. در کنار آن، سند هیئت دولت مبنای تشکیل ستاد ملی هوش مصنوعی در معاونت علمی است که با حضور دستگاههای اجرایی، بر اجرای عملیاتی این فناوری تمرکز دارد.»
بهرامی افزود: «در دوره جدید معاونت علمی، زیرساختهای لازم برای سکوی ملی هوش مصنوعی ایجاد شده و گامهای مهمی برای بهرهبرداری کاربردی از این فناوری برداشته شده است.»
شکاف بین نظریه و عمل
عمادالدین فاطمیزاده با اشاره به جایگاه ایران در حوزه هوش مصنوعی، گفت: «ایران از نظر توسعه نظری هوش مصنوعی در رتبه ۱۱ تا ۱۳ جهان قرار دارد، اما در زمینه کاربرد عملی این فناوری، رتبهای بین ۶۵ تا ۷۰ کسب کردهایم. این شکاف نشاندهنده ضرورت تمرکز بر کاربردیسازی هوش مصنوعی در بخشهای مختلف از جمله دولت، خدمات عمومی و بخش خصوصی است.»
وی یکی از چالشهای اصلی در این حوزه را نظام حکمرانی داده دانست و افزود: «ایجاد مراکز داده و تدوین قوانین مرتبط با آن، از جمله بینامسازی دادهها و حفظ حریم خصوصی، از اولویتهای ماست. امیدواریم با تشکیل نهادی به نام ‘اپراتور داده’ و همکاری میان دستگاههای مختلف، این چالشها برطرف شود.»
ساختار سکوی ملی هوش مصنوعی
حسین اسدی، عضو تیم توسعه سکوی ملی هوش مصنوعی، جزئیات این پلتفرم را تشریح کرد. وی با اشاره به رفع محدودیتهای سختافزاری، اظهار داشت: «این سکو با هدف کاهش هزینهها و زمان توسعه ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی طراحی شده و رویکردی جهانی دارد که در کشورهایی مانند آلمان و هند نیز دنبال شده است.»
اسدی ساختار این پلتفرم را در چهار لایه توضیح داد:
-
زیرساخت دیتاسنتر: برای اولینبار در ایران، یک مرکز داده اختصاصی برای میزبانی تجهیزات پیشرفته هوش مصنوعی راهاندازی شده است.
-
زیرساخت نرمافزاری: این لایه مدیریت منابع محاسباتی را بر عهده دارد.
-
هسته سکو: شامل مدلهای پیشرفته زبانی (LLM) و سایر ابزارهای هوش مصنوعی است.
-
استودیوی تخصصی: رابط کاربری سادهای که خدمات سکو را در اختیار پژوهشگران، شرکتها و عموم مردم قرار میدهد.
وی افزود: «این پلتفرم سه نوع خدمت ارائه میدهد: APIهای تخصصی برای توسعهدهندگان، استودیوی تخصصی برای حوزههایی مانند مالیات و سلامت، و دورههای آموزشی ۲۰ تا ۴۰ ساعته برای توانمندسازی افرادی با دانش فنی محدود، مانند دانشآموزان و دانشجویان رشتههای غیرمرتبط.»
اسدی همچنین از احتمال عرضه نسخه بتای این پلتفرم طی سه ماه آینده خبر داد و گفت: «لایههای بیشتری برای توسعه این سکو در نظر گرفته شده که جزئیات آن در آینده اعلام خواهد شد.»
هوش مصنوعی در خدمت دولت
محمدباقر غزنوی، ناظر طرح دستیارهای هوش مصنوعی، از پیشرفت طرحی خبر داد که در آن ابزارهای هوش مصنوعی بهعنوان دستیار تصمیمگیری در کنار مدیران دولتی قرار میگیرند. وی اظهار داشت: «این طرح با همکاری بیش از ۱۰ دانشگاه، ۱۱ وزارتخانه و سازمانهای مرتبط از سال گذشته آغاز شده و هدف آن بهبود فرآیندهای تصمیمگیری در بخش دولتی است.»
غزنوی افزود: «تیمهای دانشگاهی با تخصصهای مختلف در این طرح مشارکت دارند و برخی دانشگاهها نقشهای محوریتری را بر عهده گرفتهاند.»
تحریریه ژاکت
مشاهده تیم تحریریه
