در جریان پژوهش مشترک نشریه The Verge، گروه تحقیقات Vox Media و مؤسسه Two Cents Insights، با موضوع تحولات جاری و آینده اینترنت در عصر هوش مصنوعی، مشخص شده که ساختارهای فعلی وب که قدمت آن به سه دهه گذشته میرسد، دیگر پاسخگوی نیازهای کاربران نیست و اینترنت در حال گذار به دورهای است که جوامع کوچکتر و تخصصیتر، محور اصلی آن خواهند بود.
این تحقیقات که با نظرسنجی از 2000 بزرگ سال آمریکایی همراه بوده نشان می دهد که پلتفرمهایی مانند گوگل و شبکههای اجتماعی سنتی بزرگ، جایگاه سابق خود را از دست دادهاند. طبق این نظرسنجی، ۴۲ درصد بر این باور هستند که موتورهای جستجو مانند گوگل، دیگر کارایی لازم را ندارند و دیگر در کانون توجه مردم نیستند. همچنین ۶۰ درصد شرکتکنندگان وضعیت کنونی رسانههای اجتماعی را نامطلوب ارزیابی کردهاند و آنها را صرفاً بستری برای تبلیغات بیپایان و الگوریتمهایی میدانند که انسان ها را در قالب اعداد تعریف می کنند.
محتوا؛ ستون فقرات جامعه آنلاین
یکی از نکات کلیدی پژوهش این است که محتوا، چه توسط کاربران تولید شود یا صرفاً مصرف شود، ستون فقرات جامعه آنلاین محسوب میشود؛ آمار نشان میدهد ۹۰ درصد کاربران عموماً نقشی منفعل دارند و فقط ۱ درصد کاربران، ۸۰ درصد محتوا را تولید میکنند. با این حال، حتی کاربرانی که تنها به تماشا یا خواندن محتوا میپردازند، به دلیل حضور و درگیری ذهنی در بحثها، احساس تعلق کافی به جامعه را در خود احساس می کنند.
هوش مصنوعی و دوگانگی پذیرش
ظهور هوش مصنوعی، تعریف ارتباطات دیجیتال را دستخوش تغییر کرده است. از یک سو، چتباتها و ابزارهای تولید محتوا باعث افزایش کارآمدی در تعاملات شدهاند و کاربران را به سمت پلتفرمهای نوظهور میکشانند. از سوی دیگر، بسیاری از شرکتکنندگان ابراز نگرانی میکنند که تعاملات خودکار یا دستکاریشده توسط هوش مصنوعی، اصالت ارتباطات انسانی را کاهش میدهد.
نزدیک به نیمی از پاسخدهندگان ترجیح میدهند در جوامعی باشند که محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی در آن ممنوع است.
حرکت به سوی جوامع تخصصی و قابل اعتماد
دادهها حاکی از آن است که کاربران به جای پلتفرمهای گسترده و عمومی، به جوامعی کوچکتر، تخصصیتر و مبتنی بر اعتماد رو میآورند. این فضاهای هدفمند، اغلب ارزشهای مشترکی را دنبال کرده و برقراری تعاملات صمیمانهتر را تسهیل میکنند.
کارشناسان معتقدند در چنین شرایطی، برندها و پلتفرمها باید بهجای تمرکز بر جذب انبوه مخاطب، روی تقویت همبستگی و اعتماد میان اعضای جامعه خود سرمایهگذاری کنند.
یافتههای کلیدی این تحقیق نشان میدهد که اینترنت در حال تجربه یک دوره «تکهتکه شدن» است و کاربران به جای حضور در پلتفرمهای بزرگ و عمومی، به سمت جوامع کوچکتر و تخصصیتر روی میآورند.
تغییرات بنیادین در پلتفرمها: پلتفرمهای بزرگ و سنتی، اعتماد کاربران را بهطور فزایندهای از دست میدهند. فناوریهای سنتی همچون رویکرد کنونی موتور جستجوی گوگل و شبکههای اجتماعی سنتی، با کاهش محسوس اعتماد و اصالت، جایگاه پیشین خود را از دست میدهند. در مقابل، کاربران به سمت پلتفرمهای نوظهوری همچون چتباتهای هوش مصنوعی، جوامع تخصصی و پلتفرمهای اشتراک تجربه گرایش پیدا میکنند.
بازتعریف مفهوم ارتباط: اگرچه رسانههای اجتماعی ارتباطات گستردهای را فراهم کردهاند، بسیاری از کاربران معتقدند که این پلتفرمها به تشدید اختلافات و تفرقههای اجتماعی دامن زدهاند. در نتیجه، اشتیاق برای برقراری ارتباطات واقعی، معنادار و اصیل، در حال افزایش است. پلتفرمهایی که بتوانند این «تغییر در مفهوم ارتباط» را تسهیل و تقویت کنند، نقشی کلیدی در شکلدهی به مرحله بعدی جوامع دیجیتال ایفا خواهند کرد.
نقش و تأثیر هوش مصنوعی: هوش مصنوعی، فضاهای دیجیتال را به سرعت دگرگون میکند، اما افزایش خودکارسازی، نگرانیها و نارضایتیهایی را در میان کاربران ایجاد کرده است. کاربران، خواهان تعاملات انسانی و اصیل هستند و از تعاملات خودکار و دستکاریشده توسط هوش مصنوعی گریزاناند. به طوری که تقریبا نیمی از مصرف کنندگان تمایل دارند در جوامعی حضور داشته باشند که تولید محتوا توسط هوش مصنوعی را ممنوع کرده است.
پلتفرمهایی که بتوانند تعادلی ظریف میان استفاده از هوش مصنوعی و حفظ تعاملات انسانی برقرار کنند، در این عرصه موفق خواهند بود.
آینده جوامع آنلاین: نتیجه این نظرسنجی به روشنی نشان میدهد که تمایل به عضویت در جوامع کوچکتر، صمیمیتر و هدفمند، در حال افزایش است. کاربران، پلتفرمهای بزرگ و عمومی را به نفع گروههای کوچکتر و تخصصیتری که بر اساس اعتماد، ارزشهای مشترک و علایق خاص شکل گرفتهاند، ترک میکنند. به عبارت دیگر، آینده جامعهسازی آنلاین، در گرو بازگشت به اصول بنیادین ارتباطات انسانی است. برندها و پلتفرمهایی که بتوانند تعاملات شخصی و در مقیاس انسانی را تقویت و تسهیل کنند، در این عرصه پیشتاز خواهند بود.

