در نشستی که اخیرا برگزار شد، بانک مرکزی میزبان فعالان حوزه فینتک و اقتصاد دیجیتال بود. این جلسه که با حضور رئیس کل بانک مرکزی، محمدرضا فرزین، برگزار شد، فرصتی برای تبادل نظر میان تنظیمگران و فعالان بخش خصوصی فراهم کرد. هرچند فعالان اقتصاد دیجیتال از این گفتوگوی مستقیم استقبال کردند، اما تأکید داشتند که شنیدن دغدغهها کافی نیست و بانک مرکزی باید گامهای عملی برای اصلاح رویههای تنظیمگری بردارد.
محورهای اصلی نشست
در این نشست، رئیس بانک مرکزی بر سه محور کلیدی تأکید کرد:
-
مبارزه با پولشویی: اطمینان از شفافیت تراکنشها و جلوگیری از فعالیتهای غیرقانونی.
-
جلوگیری از خروج سرمایه: حفظ منابع مالی کشور در برابر نقلوانتقالات غیرمجاز.
-
الزام به خرید واقعی پیش از فروش در پلتفرمهای طلا: جلوگیری از خالیفروشی و ایجاد ثبات در بازار.
فرزین همچنین خواستار ارائه اطلاعات کامل از سوی پلتفرمهای فینتک شد تا نظارت دقیقتری اعمال شود. با این حال، فعالان بخش خصوصی معتقدند که رویکرد کنونی بانک مرکزی بیش از حد محافظهکارانه است و مانع رشد نوآوری در اقتصاد دیجیتال میشود.
دیدگاه بخش خصوصی: نیاز به ریسکپذیری در تنظیمگری
بخش خصوصی ضمن استقبال از برگزاری این نشست، بر لزوم بازنگری در رویکردهای تنظیمگری تأکید کرد. بردیا احمدنیا، همبنیانگذار پلتفرم والکس، این جلسه را گامی مثبت اما ناکافی توصیف کرد:
«این اولین بار بود که فعالان فینتک و رمزداراییها با رئیس بانک مرکزی دور یک میز نشستند. دغدغهها مطرح شد، اما به نظر میرسد بانک مرکزی همچنان بر مواضع محافظهکارانه خود پافشاری میکند.»
احمدنیا با اشاره به محدودیتهای آییننامههای بانک مرکزی، افزود:
«اقتصاد دیجیتال به بازاری پویا و ۲۴ ساعته نیاز دارد. تنظیمگری سختگیرانه، فضای رشد را محدود میکند و مانع توسعه این بخش میشود.»
وی معتقد است که بانک مرکزی به جای پذیرش ریسکهای معقول، ترجیح میدهد تنها نقش ناظر را ایفا کند و ریسکها را به پلتفرمها و کاربران منتقل کند. این رویکرد به گفته او، فعالیت را به چند پلتفرم محدود میکند و نوآوری را سرکوب خواهد کرد.
امید به تغییر رویکرد
عباس آشتیانی، رئیس کمیسیون بلاکچین سازمان نظام صنفی رایانهای، این نشست را «نخستین گام جدی» بانک مرکزی برای شنیدن دغدغههای بخش خصوصی دانست. او با اشاره به تغییرات جهانی در حوزه اقتصاد دیجیتال، بر ضرورت بازنگری در تعاملات بانک مرکزی با کسبوکارها تأکید کرد:
«نگاه بانک مرکزی در حال تحول است، اما این تغییر باید با تشکیل کارگروههای تخصصی و حضور نمایندگان بخش خصوصی همراه شود.»
آشتیانی پیشنهاد کرد که کارگروههایی مانند «شورای راهبردی توسعه فناوریهای نوین مالی» که اخیراً تشکیل شده، میتوانند بستری برای همکاری مؤثر باشند. او تأکید کرد که قضاوت درباره اثرات این نشست، به اقدامات عملی بانک مرکزی بستگی دارد.
شفافیت، کلید اعتمادسازی
مصطفی اکرمی، مدیرعامل پلتفرم میلی، برگزاری این نشست را نشانهای از امکان رسیدن به تفاهم مشترک دانست. او با اشاره به دغدغههای مطرحشده از سوی بانک مرکزی، گفت:
«ما نگرانیهای سیاستگذار درباره شفافیت مالی و سلامت بازار را درک میکنیم. پلتفرمهای قانونمند مانند میلی از ابتدا این اصول را رعایت کردهاند. تمام تراکنشهای ما از طریق شبکه بانکی انجام میشود و هیچ فعالیت شبهبانکی در کار نیست.»
اکرمی با اشاره به عملکرد شفاف پلتفرم میلی، افزود:
«ما بیش از ۱۴ تن طلا معامله کردهایم و بیش از ۲۵۰ کیلوگرم طلای فیزیکی تحویل دادهایم، بدون حتی یک شکایت. این نشاندهنده زیرساخت شفافی است که قابل نظارت و رصد است.»
او همچنین به اهمیت فعالیت ۲۴ ساعته بازار طلا اشاره کرد و گفت که بیش از ۶۵ درصد معاملات کاربران در ساعات غیراداری انجام میشود. به گفته اکرمی، پلتفرمها با ارائه بستری شفاف و رسمی، از فعالیتهای غیرقانونی جلوگیری میکنند و اعتماد کاربران را جلب کردهاند.
چشمانداز آینده
نشست اخیر بانک مرکزی با فعالان فینتک، نشانهای از تمایل به همکاری و شنیدن صدای بخش خصوصی است. با این حال، فعالان این حوزه تأکید دارند که بدون پذیرش ریسکهای معقول و بازنگری در رویههای تنظیمگری، پتانسیلهای اقتصاد دیجیتال ایران به طور کامل محقق نخواهد شد. ادامه این گفتوگوها و تشکیل کارگروههای تخصصی میتواند راه را برای همکاری مؤثر بین بانک مرکزی و بخش خصوصی هموار کند.
تحریریه ژاکت
مشاهده تیم تحریریه
