در نشست خبری با فعالان زیستبوم هوش مصنوعی کشور، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری از تأسیس صندوق زیرساخت هوش مصنوعی خبر داد. «حسین افشین» در این نشست تأکید کرد که معاونت علمی در این طرح هیچگونه تصدیگری نخواهد داشت.
افشین با اشاره به رشد چشمگیر سرمایهگذاری در حوزه زیرساختهای هوش مصنوعی اظهار داشت: «تا مرداد ۱۴۰۳، میزان سرمایهگذاری در این حوزه کمتر از یک میلیون دلار بود، اما اکنون این رقم به ۳۰۰ میلیون دلار رسیده است.» وی همچنین از آمادگی معاونت علمی برای راهاندازی مزرعه پردازش گرافیکی در هر استان خبر داد و افزود: «اگر هر استان حداقل یک همت از محل اعتبار مالیاتی تأمین کند، ما نیز به همان میزان سرمایهگذاری خواهیم کرد.»
حمایت از شرکتها بر اساس سهم در توسعه زیرساختها
معاون علمی رئیسجمهوری با تأکید بر نقش شرکتها در توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی گفت: «هر شرکتی به میزان مشارکت خود در این حوزه، از صندوق سهم خواهد برد و ما دو برابر آورده آنها حمایت ارائه میکنیم.» افشین با بیان اینکه این صندوق بخشی از آورده معاونت علمی محسوب میشود، خاطرنشان کرد: «هرکس آوردهای داشته باشد، میتواند به این صندوق اضافه کند. ما هیچگاه مالک یا سهامدار شرکتهای دانشبنیان نبودهایم و نخواهیم بود و در اینجا نیز تصدیگری نمیکنیم.»
وی در ادامه با رد هرگونه توقیف طرحها توسط معاونت علمی، اظهار داشت: «ما مانع اجرای هیچ طرحی نشدهایم، اما از این پس، هر شرکتی که قصد اجرا دارد، باید زیرساخت خود را اعلام کند تا امکان بازدید و بررسی وجود داشته باشد. همچنین باید مشخص شود که سرویس به چه کسانی ارائه میشود.»

شرایط دریافت گرنت از معاونت علمی
افشین شرایط دریافت گرنت را در دو محور خلاصه کرد: «نخست، شرکت باید ادعای وجود زیرساخت را ثابت کند و امکان بازدیدهای دورهای را فراهم سازد. دوم، شرکتهایی که از خدمات آنها استفاده میشود، باید مشخص باشند.» وی هشدار داد: «اگر این شرایط پذیرفته نشود، از این شرکتها خدماتی دریافت نخواهیم کرد.»
معاون علمی رئیسجمهوری با اشاره به اهمیت تأمین نیروی انسانی متخصص، گفت: «کشورهای منطقه با پیشنهاد حقوقهای بالا، نیروهای متخصص ما را جذب میکنند. ما باید با حمایت از آزمایشگاهها و زیرساختهای دانشگاهی، این نیروها را حفظ کنیم و افراد ماهر را به شرکتها تحویل دهیم.»
لزوم نگاه کلنگر به زیستبوم دانشبنیان
افشین با تأکید بر نگاه کلنگر به این حوزه، اظهار داشت: «حمایت از بازار، تولید، تجاریسازی و نیروی انسانی باید بهصورت همزمان انجام شود.» وی همچنین خطاب به شرکتهای دانشبنیان افزود: «نمیتوان با هر محصولی وارد حوزه دانشبنیان شد. این روند باید سختگیرانه باشد تا بهتدریج از حالت فردمحور خارج شویم.»
به گفته معاون علمی رئیسجمهوری، برخی شرکتهایی که در گذشته بهعنوان دانشبنیان شناخته شدهاند، اما امروز شرایط لازم را ندارند، باید از این فهرست خارج شوند. وی تأکید کرد: «این خروج ناگهانی نیست و به شرکتها فرصت داده میشود.»
بازنگری در تمدید خودکار محصولات دانشبنیان
افشین با انتقاد از تمدید خودکار برخی محصولات در گذشته، خاطرنشان کرد: «اگر شرکتی بخواهد محصول جدیدی عرضه کند، باید محصول قبلیاش در بازار عرضه شده باشد. ما آماده شنیدن نظرات برای اصلاح فرایندها هستیم، اما تصمیم نهایی بر عهده معاونت علمی است.»
وی با بیان اینکه تعداد محصولات دانشبنیان برای معاونت علمی اهمیت دارد، نه تعداد شرکتها، افزود: «اکنون حدود ۱۷ هزار و ۶۰۰ محصول دانشبنیان داریم. هدف ما افزایش کیفیت و اثربخشی محصولات است.»
گامهای مهم در تقویت حقوق مالکیت فکری
معاون علمی رئیسجمهوری در بخش دیگری از سخنان خود، به رسمیت شناختن داراییهای نامشهود شرکتها را گامی بزرگ در راستای تقویت حقوق مالکیت فکری دانست و گفت: «بر اساس قانون تأمین مالی، این داراییها میتوانند بهعنوان وثیقه پذیرفته شوند و ارزشگذاری آنها بهصورت سالانه بهروزرسانی خواهد شد.»
افشین همچنین با اشاره به نگرانیها درباره لایحه حفاظت از دادهها، اظهار داشت: «به دلیل احتمال ایجاد محدودیت، این لایحه به مجلس ارائه نشد. داده مانند جریان خون اکوسیستم هوش مصنوعی است، اما هنوز بلوغ کافی برای درک اهمیت آن در حاکمیت وجود ندارد.»
ممنوعیت رقابت بخش دولتی با خصوصی
وی با استناد به قانون جهش تولید دانشبنیان، رقابت بخش دولتی با بخش خصوصی را ممنوع دانست و گفت: «ما هر دو هفته یکبار شکایات این حوزه را بررسی میکنیم. برخی پروژهها مانند «دستیار هوشمند وزیر» برای ایجاد بلوغ در بخش دولتی طراحی شدهاند تا تقاضا برای هوش مصنوعی در بازار شکل بگیرد.»
در پایان این نشست، نمایندگان شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی و دانشبنیان، برنامهها و چالشهای خود را با معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری مطرح کردند.


