دومین پنل تخصصی همایش «اینترنت، آینده ایران» در محل وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار شد. در این نشست، مدیران ارشد و پژوهشگران حوزه زیرساخت، امنیت سایبری و سیاستگذاری به بررسی چالشهای پیش روی شبکه ملی اینترنت پرداختند و از وضعیت نگرانکننده امنیت سایبری، ساختار معیوب تصمیمگیری و تبعات فیلترینگ گسترده سخن گفتند.
حملات سایبری گسترده و شبکهای آلوده
بهزاد اکبری، مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، در این پنل به وضعیت بحرانی حملات سایبری علیه ایران اشاره کرد و گفت: «طی روزهای اخیر، شبکه کشور تحت حملات شدید DDoS با حجم ۴۰۰ گیگابیت بر ثانیه قرار داشته است. نیمی از این حملات در خارج از کشور، از جمله در فرانکفورت، متوقف شده و شناسایی آنها در کمتر از ۳۰ ثانیه انجام میشود.»
وی با هشدار نسبت به وضعیت شبکه ملی افزود: «شبکه ایران یکی از آلودهترین شبکههای جهان است. در ۲۴ ساعت گذشته، ۵۷۰۰ حمله DDoS از خارج به داخل و حتی از داخل به خارج به دلیل دستگاههای زامبیشده ثبت شده است. حملات با حجم بالای ۱۰۰ گیگابیت قطعاً سازمانیافتهاند و از ۱۷۰ کشور سرچشمه میگیرند.»
اکبری آسیبپذیریهای زیرساختی را ناشی از استفاده از سرورهای دستدوم و نرمافزارهای بدون لایسنس دانست و گفت: «۷۰ تا ۸۰ درصد سرورهای وارداتی ریفربیش هستند و تجهیزات به دلیل تحریمها غیرقابل اعتمادند. در حالی که دنیا به سمت سیستمهای سایبرفیزیکال پیش میرود، ما همچنان با فناوریهای ۲۰ سال قبل کار میکنیم.»
سیاستهای ناکارآمد و تبعات فیلترینگ
محمد کشوری، مدیر اندیشکده طیف، با انتقاد از سیاستهای اینترنتی کشور اظهار داشت: «ساختار کنونی سیاستگذاری امکان مواجهه منطقی با تهدیدات را از ما سلب کرده است. فیلترینگ گسترده نهتنها راهحل نیست، بلکه خود به بخشی از بحران تبدیل شده است.» وی افزود: «فیلترینگ کاربران را به استفاده از ابزارهای دور زدن سوق میدهد و این ابزارها بخشی از ترافیک آلوده و حملات را ایجاد میکنند.»
کشوری با اشاره به ایدههایی مانند «اندروید بومی» گفت: «برخی جریانها عامدانه یا از روی ناآگاهی مسائل را پیچیده میکنند. به جای راهحلهای غیرعملی، میتوان با دسترسی محدودتر برای افراد حساستر، مشکلات را مدیریت کرد.»
آرین اقبال، پژوهشگر شبکه، نیز با انتقاد از سیاستهای مسدودسازی اظهار داشت: «فیلترینگ اکوسیستم را تخریب کرده و شبکه را به بستری برای بدافزارها تبدیل کرده است. حتی نوجوانان امروز با ابزارهای دور زدن فیلتر آشنا هستند. مقابله با فیلترشکنها عملاً ممکن نیست و کیفیت شبکه را نابود کرده است.»
وی خواستار شفافیت در انتشار گزارشهای فنی شد و گفت: «گزارشهای فعلی نه برای تحلیلگران مفیدند و نه شفافیت لازم را دارند.»
تصمیمگیری صفر و یکی؛ مانعی برای پیشرفت
یاسر جلالی، پژوهشگر سیاستگذاری، با انتقاد از رویکردهای دوگانه در حکمرانی سایبری گفت: «تصمیمات صفر و یکی مانند قطع یا وصل اینترنت منسوخ شده است. باید بین نظارت و آزادی، امنیت و فرصت اقتصادی تعادل ایجاد کنیم.»
وی فیلترینگ اینستاگرام در سال ۱۴۰۱ را «اشتباهی واضح» خواند و افزود: «خاموش کردن سرویسها بدون ارائه جایگزین بینتیجه است. بخش عمدهای از کاربران دوباره به این پلتفرمها بازگشتهاند.»
پیشنهاد حذف فیلترینگ در شبکه ثابت
در بخش دیگری از این پنل، محمد کشوری پیشنهاد حذف فیلترینگ برای شبکه اینترنت ثابت را مطرح کرد و گفت: «حذف فیلترینگ در شبکه ثابت میتواند بدون نیاز به مشوقهای مالی، دسترسی عادلانه به اینترنت را فراهم کند. افرادی که نگرانیهای امنیتی دارند، میتوانند درخواست اینترنت امن کنند.»
بهزاد اکبری نیز با تأکید بر لزوم بازنگری در ساختار تصمیمگیری افزود: «قطع اینترنت باید آخرین راهحل باشد، زیرا زندگی ما به آن وابسته است. تصمیمات باید چندبعدی و با مشارکت مردم و متخصصان اتخاذ شوند.»
وی با اشاره به تبعات محدودیتهای سال ۱۴۰۱ گفت: «ترافیک اینترنت کشور نصف شد، سرمایهگذاری در اپراتورها کاهش یافت و هیچ استارتاپ مهمی شکل ن text-align گرفت. رشد ما لاکپشتی شده و شادابی اکوسیستم دیجیتال از بین رفته است.»
ضرورت تحول در زیرساختها
اکبری همچنین به وضعیت نامناسب اینترنت ثابت در ایران اشاره کرد و گفت: «۷۰ درصد ترافیک کشور روی شبکههای سلولی و تنها ۳۰ درصد روی شبکه ثابت است، در حالی که این نسبت در دنیا برعکس است. بدون تحول در اینترنت ثابت، کیفیت شبکه روزبهروز بدتر خواهد شد.»
خواست عمومی برای اصلاح
سخنرانان این پنل بر ضرورت همراهی مردم و متخصصان در تصمیمگیریها تأکید کردند. اکبری هشدار داد: «تصمیمات غیرشفاف و بدون مشارکت ذینفعان، نهتنها مشکلات را حل نمیکند، بلکه اکوسیستم دیجیتال را بیش از پیش تخریب میکند.»
تحریریه ژاکت
مشاهده تیم تحریریه
