سم آلتمن، مدیرعامل شرکت OpenAI، در گفتوگویی تأملبرانگیز پس از کنفرانس توسعهدهندگان DevDay، گفت: بسیاری از شغلهای امروزی ما، از نظر تاریخی، ممکن است اصلاً «کار واقعی» به حساب نیایند. آلتمن با نگاهی به گذشته و آینده، پیشبینی میکند که هوش مصنوعی عمومی (AGI) نه تنها مشاغل را دگرگون خواهد کرد، بلکه خودِ معنای «کار» را زیر سؤال خواهد برد.
این بحث داغ، ریشه در یک قیاس جالب داشت که روان چیانگ، در گفتوگوی مقابل آلتمن، مطرح کرد: «تصور کنید پنجاه سال پیش به یک کشاورز بگویید که اینترنت قرار است یک میلیارد شغل جدید خلق کند؛ احتمالاً حتی یک کلمه از حرفتان را باور نمیکرد.» آلتمن این ایده را گرفت و با شور و اشتیاق بسط داد. او گفت: «آن کشاورز قدیمی، اگر شغلهای ما را ببیند، احتمالاً با تعجب سر تکان میدهد و میگوید اینها فقط بازیهایی برای پر کردن وقت هستند. اما وقتی خودت در مزرعهای مشغول کشاورزی هستی، داری چیزی واقعی تولید میکنی – غذا، زندگی، بقا. این است کار واقعی.»

آلتمن، که خود یکی از معماران اصلی انقلاب هوش مصنوعی است، این مقایسه را به چالشهای پیش رو تعمیم داد. او هشدار داد که با ورود AGI – هوشی که میتواند تقریباً هر کاری را بهتر از انسان انجام دهد – نسلهای آینده ممکن است به شغلهای کنونی ما نگاهی مشابه بیندازند: اموری سطحی و غیرضروری. «هر عصری تعریف خودش از ‘کار واقعی’ را دارد»، آلتمن تأکید کرد. «یادتان باشد، یک کارگر کارخانه در قرن نوزدهم، شغل یک استراتژیست بازاریابی یا برنامهنویس نرمافزار امروز را چطور میدید؟ احتمالاً مثل یک سرگرمی بیفایده. ما هم داریم همان اشتباه را تکرار میکنیم و نمیتوانیم آینده را تصور کنیم.»
با این حال، آلتمن در میان این هشدارها، نوری از امید هم میدرخشد. او نگرانیهای رایج درباره جایگزینی یک میلیارد شغل دانشمحور توسط ماشینها را درک میکند، اما به شدت به قدرت سازگاری بشر ایمان دارد. «مردم همیشه معنای عمیقی در زندگیشان پیدا میکنند»، میگوید او با لبخندی مطمئن. «کار تغییر میکند، اما جاهطلبی انسانی نه. ما راههای جدیدی برای ابراز خودمان خواهیم یافت – از کاوش در فضا و ستارهها گرفته تا اتصال مغز به کامپیوتر و حل مسائل پیچیده با خلاقیت بیپایان. من روی انگیزههای انسانی شرط میبندم؛ اینها هرگز شکست نمیخورند.»
این دیدگاه آلتمن، همچون شمشیری دو لبه است: از یک سو، ترس از موج بیکاری گسترده را آرام میکند و کار را نه پایان، بلکه تکاملی میبیند. از سوی دیگر، سؤالهای بنیادینی را برمیانگیزد که ممکن است دههها ذهنها را مشغول نگه دارد. وقتی ماشینها همهچیز را – از نوشتن کد تا طراحی شهرها – بهتر از ما انجام دهند، «کار» دیگر چه معنایی خواهد داشت؟ آیا به سمت خلق هنر، کشف ناشناختهها یا حتی بازتعریف جامعه انسانی خواهیم رفت؟ آلتمن پاسخی قطعی نمیدهد، اما دعوتی است به تفکر عمیقتر درباره اینکه ما، به عنوان انسان، واقعاً برای چه ساخته شدهایم.