در یک سال گذشته از فعالیت دولت پزشکیان، اکوسیستم اقتصاد دیجیتال ایران همچنان با چالشهای متعددی دستوپنجه نرم میکند. فعالان حوزه فینتک و فناوریهای نوین مالی در نشست خبری «یک سال با دولت پزشکیان: وضعیت اکوسیستم فناوریهای نوین مالی» با انتقاد از سیاستهای دولت و بانک مرکزی، از بلاتکلیفیهای قانونی، تمرکز بیشازحد قدرت و موانع عملیاتی بهعنوان بزرگترین تهدیدهای این حوزه یاد کردند. آنها هشدار دادند که ادامه این روند، نهتنها توسعه فناوری و اشتغالزایی را متوقف میکند، بلکه فعالان این حوزه را در برابر ریسکهای داخلی و تحریمهای بینالمللی آسیبپذیرتر خواهد کرد.
بلاتکلیفی در ضوابط پلتفرمهای طلا و رانت پنهان
رضا الفتنسب، رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی، با اشاره به محدودیتهای اعمالشده بر پلتفرمهای فروش آنلاین طلا اظهار داشت: «ضوابط جدید، امکان فعالیت این پلتفرمها را محدود کرده و شائبه ایجاد رانت برای گروهی خاص را به وجود آورده است. اما ریشه این مشکلات به سیاستگذاریهای دولتی بازمیگردد.»
وی افزود: «طولانی شدن فرآیند تصمیمگیری، فعالان این حوزه را در بلاتکلیفی نگه داشته است. از اسفند سال گذشته تاکنون، چندین مهلت ۵۰روزه برای نهایی شدن ضوابط اعلام شده، اما هنوز نتیجهای حاصل نشده است.» الفتنسب هشدار داد که در صورت ادامه این روند، ممکن است صدور مجوزها از دسترس صنف خارج و به نهادهای دولتی واگذار شود، مشابه آنچه در حوزه تاکسیهای اینترنتی رخ داده است.

بانک مرکزی: قانونگذار، ناظر و قاضی
نیما قاضی، رئیس انجمن تجارت الکترونیک، با انتقاد از شیوهنامه جدید رسیدگی به تخلفات در نظام پرداخت، گفت: «بانک مرکزی در این آییننامه خود را مرجع تشخیص تمامی قوانین مرتبط با اقتصاد دیجیتال معرفی کرده است. این تمرکز قدرت، استقلال این حوزه را تهدید میکند.»
او با اشاره به جریمههای سنگین اعمالشده بر فعالان اقتصاد دیجیتال افزود: «در حالی که هیچ مدیر بانکی در تاریخ ایران جریمه نشده، فعالان این حوزه با جریمههایی به مبلغ ۱.۲ همت مواجه شدهاند. حتی وزرا در جلسات خصوصی از نام بردن بانک مرکزی خودداری میکنند.»
اقتصاد دیجیتال؛ امیدی برای نجات در بحران
عباس آشتیانی، رئیس کمیسیون بلاکچین و رمزارز سازمان نظام صنفی رایانهای، با تأکید بر نقش کلیدی اقتصاد دیجیتال در شرایط بحرانی کشور اظهار داشت: «این حوزه در دوران جنگ و تحریم، یکی از عوامل اصلی تابآوری اقتصادی بوده است. برای ایجاد وفاق ملی، باید میان مدیران دولتی، نسل جوان و کسبوکارهای دیجیتال همافزایی ایجاد شود.»
وی بر ضرورت تأسیس نهادی مستقل برای حمایت از فینتکها تأکید کرد و خواستار نقش فعالتر معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری در این زمینه شد.
تمرکزگرایی و سوءتفاهم در حوزه رمزارزها
علیرضا یعقوبی، رئیس انجمن فینتک، تمرکزگرایی و برداشت نادرست بانک مرکزی از رمزارزها را بزرگترین تهدید اکوسیستم دیجیتال دانست. او توضیح داد: «بانک مرکزی رمزداراییها را معادل رمزپول ملی تعریف کرده، در حالی که این تعریف در هیچ کجای دنیا پذیرفته نیست. این رویکرد، فعالان این حوزه را در معرض خطر تحریمها و مسئولیتهای سنگین قرار میدهد.»
یعقوبی همچنین افزود: «مشکل اصلی ما بیقانونی نیست، بلکه عدم اجرای قوانین موجود است. به جای تدوین قوانین جدید، باید بر تطبیق و اجرای صحیح مقررات فعلی تمرکز کنیم.»
ضرورت اصلاح برای آیندهای پایدار
نشست «یک سال با دولت پزشکیان» نشان داد که اقتصاد دیجیتال ایران در معرض چالشهای جدی قرار دارد. فعالان این حوزه معتقدند که تمرکز قدرت در بانک مرکزی، بلاتکلیفی در ضوابط پلتفرمها و شرط سپردهگذاری برای صرافیها، اکوسیستم را به سمت کوچکتر شدن، کاهش رقابت و افزایش ریسک سوق میدهد. آنها خواستار ایجاد نهادی مستقل برای حمایت از فینتک، شفافیت در مقررات و رفع موانع موجود شدند تا این بخش کلیدی بتواند به رشد پایدار و ایجاد اشتغال ادامه دهد.

